Her zaman hak ettiğini düşündüğümüz pozisyonlara erişemeyiz.Paranın radikal bir düzleştirici olduğnu kanıtlamak için Marx Atinalı Timon’dan para üzerine “insanlığın ortak fahişesi”şeklinde konuşmayı alıntılar.Bunu Sofokles’in Antigon’undan bir alıntı izler: “para insanlığın en büyük lanetidir şehirleri viran eden insanları evinden çıkaran en iyi niyetleri ruhları ayartan ve baştan çıkartan…”
Balzac’ın Bilinmeyen Şaheseri birçok ironiyle dolu.Marx ,Engels’den bunu okumasını istemişti.Eser Frenhofer’ın öyküsünü anlatır ki bu gerçekliğin en eksiksiz temsilini sunarak sanatta devrim yapacak bir porte üzerinde on yıl boyunca çalışan büyük bir ressamdır.Marx da Frenhofer gibi eserinin üzerinden yıllarca geçti, yayın evi çabuk olması gerektiğini söyledikden anca 20 yıl sonra bunu gerçekleştiriyordu.Tarihte geçmişe yolculuk edersek Kapital’in yayımlandığı tarihte ,hayatını çalışarak kazananların büyük çoğunluğu modern sermaye ilişkisinin dışındaydı.Üretimin bilgisayarlaşması ,sermayenin organik bileşeninin yükselmesinden ,teknolojinin canlı emeğin yerine ikame edilmesinden başka nedir ki?
1989-1991 aralığında Doğu bloğunun utanç verici çöküşünün ardından ,Marx’ı ve değerlerini çürütme yarışı hız kazandı.Kapital’in sayfalarını azıcık karıştırmış olan herkes çürütmede kullanılan iftiraların ne kadar boş olduğunu anlar.Kapital’de geliştirilen teorinin nesnesi tamamıyla bir sosyalist toplum değil,kapitalizmdi.Marx geleceğin mutfakları için yemek tarifleri hazırlamak olarak nitelemiş.Kapitalde sosyalizm için ancak kapitalizmle karşılaştırma içinde formüle edilmiş birtakım ip uçları bulunabilir. 1856 da yaptığı konuşmada “ günümüzde her şey kendi karşıtına gebeymiş gibi görünüyor.Tüm icatlarımız ve ilerlememiz maddi güçlere entelektüel hayat vermekle ve insan hayatını monotonlaştırarak maddi bir güce indirgemekle sonuçlanıyor gibi görünüyor.”
Marx Kapital in hiçbir yerinde sistemin nihai olarak kendini niçin ne zaman nasıl yok edeceğini açıklamaz.O bunu sadece kendi kanısı olarak ifade eder: “Her yeni resesyon daha büyük bir sermaye yoğunlaşmasına yol açar ve bu tekel üretim tarzı üzerinde bir engel haline gelir,taki üretim araçlarının merkezileşmesi ve emeğin toplumsallaşması sonunda üzerindeki kapitalist kabukla uyuşmaz hale gelir.Bu kabuk yırtılır atılır.Mülksüzleştirenler mülksüzleşir.
Öyleyse periyodik titremeleri sistemin düşüşünü hızlandırmaktan ziyade sürekli varlığını sağlayan bir kendi kendini düzelten mekanizma olarak göremezmiyiz? Lev Troçki “kapitalizm bunalımlar ve canlanmalar yaşar,tıpkı insanların nefes alıp nefes vererek yaşamaları gibi”der.
Marx’ın gözde özdeyişi her şey sorgulanmalıdır fakat Komünist Rusya’da bunu uygulamaya kalkan kimse fazla uzun yaşamadı.Marksizm bir ideoloji olmakdan ziyade eleştirel bir süreç,sürekli bir diyalektik tartışmadır,bunu Lenin ve Stalin bir dogma haline getirdi.
Aslında dünyanın güneşin etrafında dönmesi ve suyun çabuk alev alan iki gazdan oluşması paradokstur.Nesnelerin yalnızca aldatıcı doğasını yakalamak günlük gözlemlerle yargılanırsa, bilimsel doğrular daima paradokstur.(F.Wheen)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder